Ahmed
Paşa
Ahmed Paşa (d. 1426 - ö.
1497), 15. yüzyılda Sultan II. Mehmed ve Sultan II. Beyazıd dönemlerinde
kazaskerlik, vezirlik, sancak beyliği ve kadılık gibi yüksek görevleri
yüklenmiş bir ulema sınıfı mensubu ve çok tanınmış bir Divan Edebiyatı
şairidir.
Kendisi Fatih Sultan Mehmet'in öğretmenidir. Ahmet
Paşa, Sultan II. Murat saltanat dönemi kazaskerlerinden Veliyüddin bin İlyas
Efendi’nin oğludur. Milliyetçilikle ilgili çalışmaları yapan ilk şairdir. Ahmet
Paşa’nın nerede ve ne zaman doğduğu bilinmemekte ve değişik yerler ve tarihler
ileri sürülmektedir. Latifi'nin Tezkere ‘sinde ve Gelibolulu Ali'nin
Kühnü'l-ahbar adlı eserinde Bursa'da doğduğu yazılıdır. Sehî Tezkeresi ve
Güldeste yazarı Beliğ ise onun Edirne'de doğduğunu söylerler. Aşikpaşa
Tezkeresi yazarı ise, Ahmed Paşa'nın varisi olan amca oğlu Edirneli Nâzır
Çelebi'den alınan bilgilere göre, Edirneli olduğunu bildirir. Fuad Köprülü'ye
göre , "Edirne’de yaptırılan cami ve imaret vakfiyesinin Veliyüddin
tarafından tanzim edildiği ve şairimizin memuriyet hayatı hakkındaki kayıtlar
düşünülürse, bu tarihten (830/1426) biraz evvel ya da biraz sonra
doğmuştur" (İslâm Ansiklopedisi Ahmet Paşa maddesi). Son zamanlara kadar
Edirne’de 'Veliyüddin oğlu' ismini taşıyan bir mahallenin ve mescidin bulunması,
Ahmed Paşa’nın Edirne'de doğduğuna dair bir sağlam bir ipucu sayılabilir.
