Battânî(859–929).
Latince Albategnius, Albategni ya da Albatenius olarak
bilinen, Arap astronom, astrolog ve matematikçidir. Şu anda Türkiye'de bulunan
Urfa şehrinin bir ilçesi olan Harran'da doğmuştur. Dünyanın
gelmiş geçmiş en meşhur 20 astronomundan biri kabul edilir. Battânî, ilimdeki gâyesini şu esas üzerine bina eder: “İnsan,
Allah’ın varlığını, birliğini, kudretini ve eserlerinin mükemmelliğini
başta astronomi olmak üzere, ilimler sayesinde öğrenebilir. Meselâ şu görünen
yıldızlar, üstünde yaşadığımız bu dünya ve dünyanın hareketleri Allah’ın
varlık ve birliğinin açık bir delilidir.”

Güneş, Ay ve gezegenlerin hareketlerini, yörüngelerini daha
doğru bir şekilde belirlemeye çalışmıştır. Güneş’in Dünya’dan en uzak bulunduğu
noktadaki hareketini keşfetmiş, Dünya’nınkine göre Güneş’in yörünge eğimini ve
Dünya’nın dönüş eksenindeki değişme değerlerini bulmuştur.
Battânî, kendi geliştirdiği güneş saati
zâtü’l-halak ile Güneş ve Ay tutulmalarını rasat etmiş ve elde ettiği
bilgilerle Ay ve gezegen hareketleri hakkındaki bilgileri düzeltmiş. Yaptığı gözlemlerle tam 489 yıldızı sınıflamayı başarmıştır.
Battânî, yaptığı bu son derece hassas rasatlar neticesi güneş yılını (tropik
seneyi) ilk defa 365 gün 5 saat 46 dakika 32 saniye olarak gerçek değere çok
yakın hesaplamıştır. Çağımızdaki son derece gelişmiş teleskoplar ve ilmî
hesaplamalar neticesi ise bu değer, 365 gün 5 saat 48 dakika 46 saniye olarak
hesaplanmıştır.